ตอน เขตอำนาจศาล

บทความโดย ฮูกจิ๋ว

พระราชบัญญัติป้องกันและปราบปรามการทรมานและการกระทำให้บุคคลสูญหาย พ.ศ. 2565 กำหนดให้ ศาลคดีอาญาทุจริตและประพฤติมิชอบ เป็นศาลที่มีอำนาจพิจารณาคดี รวมทั้งพิจารณาคดีที่เจ้าหน้าที่ที่อยู่ในอำนาจของศาลทหารตกเป็นจำเลยด้วย (มาตรา 34) การกำหนดดังกล่าวส่งผลให้คดีความผิดตามกฎหมายป้องกันและปราบปรามการทรมานและการกระทำให้บุคคลสูญหายจะได้รับการพิจารณาอย่างรวดเร็วและเป็นธรรม ผ่านระบบการพิจารณาแบบไต่สวน ที่ศาลมีอำนาจในการสืบพยานได้เอง เพื่อให้เป็นประโยชน์ในการอำนวยความยุติธรรมทางอาญาและคุ้มครองคู่ความทุกฝ่าย โดยเป็นการลดช่องว่างความได้เปรียบหรือเสียเปรียบที่เกิดจากความสามารถในการต่อสู้คดีของทนายความแต่ละฝ่ายที่ไม่เท่ากันให้มีความใกล้เคียงกันมากยิ่งขึ้นผ่านกระบวนการค้นหาข้อเท็จจริงเชิงรุกของศาล ซึ่งระบบไต่สวนมีข้อดี คือ ความรวดเร็วในการพิจารณาคดีที่ลดโอกาสเกิดการประวิงคดี และทำให้คดีได้ข้อเท็จจริงที่รอบด้านครบถ้วนมากยิ่งขึ้น โดยถ้ามีหลักฐานฟังได้ว่าจำเลยกระทำความผิด ศาลสามารถพิพากษาลงโทษได้ หากศาลสงสัยก็สามารถค้นหาความจริงให้สิ้นสงสัย และพิจาณาพิพากษาไปตามข้อเท็จจริงที่ศาลได้ความมา กรณีการสงสัยหรือไม่แน่ใจว่าจำเลยได้กระทำผิดที่จะเป็นเหตุให้ศาลยกประโยชน์แห่งความสงสัยให้แก่จำเลยนั้น จึงเกิดได้ยากมากขึ้น ดังนั้น ลักษณะของการตัดสินคดีจึงเป็นไปเพื่อประโยชน์ของส่วนรวม มากกว่าที่จะเป็นประโยชน์ของคู่ความฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง

อีกทั้ง ในกรณีมีการยื่นคำร้องต่อศาลเพื่อให้มีคำสั่งยุติการกระทำที่อ้างว่าเป็นการกระทำทรมาน ถูกกระทำการที่โหดร้าย ไร้มนุษยธรรม หรือย่ำยีศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ หรือถูกกระทำให้สูญหาย ศาลอาจมีคำสั่งตามที่กฎหมายกำหนดเพื่อประโยชน์ในการยุติการกระทำเช่นว่านั้นและเยียวยาความเสียหายเบื้องต้นได้ (มาตรา 27) เช่น กำหนดมาตรการอื่นใดที่เหมาะสม ให้เปลี่ยนสถานที่ควบคุมตัว หรือให้มีการรักษาพยาบาล เป็นต้น

พระราชบัญญัติป้องกันและปราบปรามการทรมานและการกระทำให้บุคคลสูญหาย พ.ศ. 2565